หลักสูตร การจัดการมูลฝอยโดยชุมชน (CBM) รุ่นที่ ๓

ระหว่างวันที่ ๒๐ – ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑

ณ โรงแรม ดี วารี ดีว่า นาน่า อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี

๑. หลักการและเหตุผล

กลไกและเงื่อนไขใหม่ทางสังคม เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี ส่งผลต่อความรุนแรงและซับซ้อน ของปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับจุลภาคและมหภาคยิ่งขึ้น การป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมแบบเดิมๆ ที่มุ่งเน้น การดำเนินการแบบแยกส่วนและเฉพาะหน้าย่อมไม่ประสบผล การแสวงหาแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมแบบองค์รวม และการบูรณาการเพื่อมุ่งสู่การป้องกันและแก้ปัญหา อย่างยั่งยืนมีมากขึ้น และแนวทางการดำเนินงานหนึ่งที่ได้รับความสนใจ และเป็นกระแสการพัฒนาประเทศ ของประชาคมโลก ในปัจจุบัน ได้แก่ การพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งเป็นการให้ความสำคัญกับการพัฒนาที่ต้องสร้างความสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะอย่างยิ่งต้องคำนึงถึงขีดจำกัดของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ถูกนำมาใช้ในระบบการผลิตเพื่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจ รวมทั้งการรองรับ และดูดซับของเสียจากการอุปโภคและบริโภค ทั้งนี้ การพัฒนาต้องสามารถตอบสนองความต้องการในปัจจุบัน โดยที่ไม่ส่งผลเสียกับความต้องการในอนาคต ตระหนักถึงความเป็นองค์รวม กล่าวคือ การกระทำสิ่งใดต้องคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสิ่งอื่นๆ ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีและองค์ความรู้ใหม่ ในการพัฒนาควรเป็นไปในทางสร้างสรรค์ เอื้อประโยชน์อย่างสอดคล้องและเหมาะสมกับสภาพท้องถิ่น ภายใต้บริบทและแนวโน้มของประชาคมโลกดังกล่าว องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงได้รับการจัดวางในตำแหน่งทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการขับเคลื่อนกลไกที่เกี่ยวข้องทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมเพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน แต่ด้วยข้อจำกัดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในด้านหลายๆ ด้าน ทำให้การผลักดันและขับเคลื่อนยังไม่สามารถบรรลุเป้าหมายตามกรอบของกฎหมายและความคาดหวังของมหาชนได้

  กองพัฒนาทรัพยากรบุคคลด้านสิ่งแวดล้อม จึงได้ให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และการส่งเสริมพหุภาคีทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ในการสร้างความเข้มแข็งในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของท้องถิ่นด้วยตนเองอย่างยั่งยืน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน ผ่านการดำเนินงาน ๒ ด้าน ได้แก่     

  ๑.๑ การพัฒนาศักยภาพบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งเน้นการเสริมสร้างแนวคิด วิสัยทัศน์ และกระบวนการทำงานด้านสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐาน การพัฒนาที่ยั่งยืนแก่บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในทุกระดับ การเพิ่มขีดความสามารถบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาของพื้นที่และการจัดทำแผนปฏิบัติการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมระดับท้องถิ่นได้อย่างถูกต้องและสามารถบริหารโครงการด้านสิ่งแวดล้อมได้อย่างครบวงจร

  ๑.๒ การส่งเสริมศักยภาพพหุภาคี อันประกอบด้วยภาครัฐ เอกชน องค์กรพัฒนาเอกชนและประชาชนทุกภาคส่วน ให้มีความเข้มแข็ง มีศักยภาพ มีแผนงาน และกลไกในการดูแลอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นของตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยมุ่งหวังให้พหุภาคีทุกภาคส่วนในชุมชนมีองค์ความรู้ มีศักยภาพ และพึ่งพาตนเองได้ ในการบริหารจัดการอนุรักษ์ ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นบนความสมดุล มีคุณภาพ และยั่งยืน ทั้งทางด้านคน เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

ดังนั้น เพื่อให้เกิดการบูรณาการในการดำเนินการพัฒนาศักยภาพบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม และการเสริมสร้างพหุภาคีเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน กองพัฒนาบุคลากรด้านสิ่งแวดล้อม จึงได้กำหนดโครงการฝึกอบรมหลักสูตร การจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชน (Community Based Solid Waste Management: CBM)” เพื่อส่งเสริมการนำแนวคิดและหลักการ “การจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชน” มาสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และพหุภาคีที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเพื่อเป็นการเสริมสร้างสมรรถนะและเพิ่มขีดความสามารถในการเรียนรู้ให้บุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประชาชน และชุมชนท้องถิ่น ให้สามารถบริหารจัดการขยะมูลฝอยในท้องถิ่นได้ด้วยตนเอง และนำไปสู่การปฏิบัติอย่างแท้จริง